منبع علمی مقاله –217

2319020441325زمستان 1392
2322830889952500
-319405-1428750شماره: . . . . . . . . . . . . . . . . ..
تاریخ: . . . . . . . . . . . . . . . . .
00شماره: . . . . . . . . . . . . . . . . ..
تاریخ: . . . . . . . . . . . . . . . . .
3810000-1402715دانشگاه آزاد اسلامی
واحد ارسنجان
00دانشگاه آزاد اسلامی
واحد ارسنجان

تعهدنامه اصالت رساله یا پایان نامه
اینجانب فاطمه شیری گرکانی دانش‌آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته در رشته زیست شناسی گرایش فیزیولوژی جانوری که در تاریخ 22/12/1392 از پایان‌نامه خود تحت عنوان «بررسی اثر عصاره آرتیشو در مسمومیت کبدی حاد ناشی از استامینوفن در موش صحرایی نر نژاد ویستار » با کسب نمره 90/19 و درجه عالی دفاع نموده‌ام، بدینوسیله متعهد می‌شوم:
1) این پایان نامه حاصل تحقیق و منبع علمی مقاله انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و منبع علمی مقالهی دیگران (اعم از پایان نامه، کتاب، مقاله و. . . ) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط و رویه موجود، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده‌ام.
2) این پایان نامه قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح، پایین تر یا بالاتر) در سایر دانشگاهها و مؤسسات آموزشی عالی ارائه نشده است.
3) چنانچه بعد از فراغت از تحصیل، قصد استفاده و هر گونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و . . . از این پایان نامه داشته باشیم، از حوزه معاونت منبع علمی مقالهی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
4) چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را می پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی‌ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.

نام و نام خانوادگی: فاطمه شیری گرکانی تاریــخ و امضــاء: اثر انگشت:
این تعهد می بایست در حضور نماینده منبع علمی مقاله امضاء و اثر انگشت شود.
218948034734500

معاونت منبع علمی مقاله و فناوری
به نام خدا
منشور اخلاق منبع علمی مقاله
با یاری از خداوند سبحان و اعتقاد به این که عالم محضر خداست و همواره ناظر بر اعمال انسان و به منظور پاس داشت مقام بلند دانش و منبع علمی مقاله و نظر به اهمیت جایگاه دانشگاه در اعتلای فرهنگ و تمدن بشری، ما دانشجویان و اعضاء هیئت علمی واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی متعهد می گردیم اصول زیر را در انجام فعالیت های منبع علمی مقالهی مد نظر قرار داده و از آن تخطی نکنیم:
1. اصل برائت: التزام به برائت جویی از هرگونه رفتار غیرحرفه ای و اعلام موضع نسبت به کسانی که حوزه علم و منبع علمی مقاله را به شائبه های غیرعلمی می آلایند.
2. اصل رعایت انصاف و امانت: تعهد به اجتناب از هرگونه جانب داری غیر علمی و حفاظت از اموال، تجهیزات و منابع در اختیار.
3. اصل ترویج: تعهد به رواج دانش و اشاعه نتایج تحقیقات و انتقال آن به همکاران علمی و دانشجویان به غیر از مواردی که منع قانونی دارد.
4. اصل احترام: تعهد به رعایت حریم ها و حرمت ها در انجام تحقیقات و رعایت جانب نقد و خودداری از هرگونه حرمت شکنی.
5. اصل رعایت حقوق: التزام به رعایت کامل حقوق منبع علمی مقالهگران و پژوهیدگان (انسان،حیوان ونبات) و سایر صاحبان حق.
6. اصل رازداری: تعهد به صیانت از اسرار و اطلاعات محرمانه افراد، سازمان ها و کشور و کلیه افراد و نهادهای مرتبط با تحقیق.
7. اصل حقیقت جویی: تلاش در راستای پی جویی حقیقت و وفاداری به آن و دوری از هرگونه پنهان سازی حقیقت.
8. اصل مالکیت مادی و معنوی: تعهد به رعایت کامل حقوق مادی و معنوی دانشگاه و کلیه همکاران منبع علمی مقاله.
221678573533025095202221230009. اصل منافع ملی: تعهد به رعایت مصالح ملی و در نظر داشتن پیشبرد و توسعه کشور در کلیه مراحل منبع علمی مقاله.
تقدیم به:
پدر و مادرم
دو گوهر گرانبهای زندگی‌ام که همیشه آرامش را در سایه وجودشان و مهربانی را در افق نگاهشان یافته‌ام.
و تقدیم به تمام کسانی که دوستشان دارم.
سپاسگزاری
اینک که با استعانت از یزدان پاک نگارش این منبع علمی مقاله به انجام رسیده خداوند بزرگ را سپاس می‌گویم و بر خود لازم می دانم که از اساتید بزرگوار به ویژه سرکار خانم دکتر حمیده افتخاری که راهنمایی این منبع علمی مقاله را برعهده داشتند واستاد مشاور سرکار خانم ناهید عطایی نژاد و همکاری جناب آقایفرهاد کوه‌پیما که از سرچشمه علم وفضیلت آنان کسب فیض نمودم تشکر نمایم. همچنین از دکتر شهناز شکرفروش که زحمت داوری این پایان نامه را بر عهده گرفتند، کمال تشکر و قدردانی را دارم. به امید سعادت وسربلندی همه استادان گرانقدر دوران تحصلیم.
و با تشکر خالصانه خدمت همه کسانی که به نوعی مرا در به انجام رساندن این مهم یاری نموده، در پایان از دوستان عزیزم و تمام همکلاسی‌هایم نهایت تشکر و سپاس را دارم.

فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC \o "1-3" \h \z \u چکیده PAGEREF _Toc249370687 \h 1مقدمه PAGEREF _Toc249370688 \h 2فصل اول: کلیات
1-1-معرفی گیاه آرتیشو یا کنگر فرنگی PAGEREF _Toc249370691 \h 41-1-1- تاریخچه PAGEREF _Toc249370692 \h 51-1-2- گیاه شناسی PAGEREF _Toc249370693 \h 51-1-2-1- نام های مختلف گیاه آرتیشو PAGEREF _Toc249370694 \h 51-1-2-2- انواع واریته های موجود کنگر فرنگی PAGEREF _Toc249370696 \h 71-1-2-3- اندام دارویی PAGEREF _Toc249370697 \h 81-1-2-4- مواد موجود در گیاه کنگر فرنگی PAGEREF _Toc249370698 \h 81-1-2-5- فلاونوئیدهای موجود در کنگر فرنگی PAGEREF _Toc249370699 \h 91-1-2-5-1- خواص آنتی اکسیدانی فلاونوئیدها PAGEREF _Toc249370700 \h 101-1-2-5-2- فلاوونوئید ها معمولا به روش های زیر عمل می کنند PAGEREF _Toc249370701 \h 111-1-2-6-آثار فارماکولوژیکی گیاه آرتیشو یا کنگر فرنگی PAGEREF _Toc249370702 \h 121-1-2-7- عوارض جانبی گیاه کنگر فرنگی PAGEREF _Toc249370703 \h 121-1-2-8- دلایل استفاده از گیاه به عنوان منابع آنتی اکسیدان PAGEREF _Toc249370704 \h 131-1-2-9- اعمال مهم آنتی اکسیدان ها PAGEREF _Toc249370705 \h 131-1-2-10-رادیکال های آزاد PAGEREF _Toc249370706 \h 141-1-2-10-1- استرس اکسیداتیو PAGEREF _Toc249370707 \h 141-2- استامینوفن PAGEREF _Toc249370708 \h 151-2-1- تاریخچه کشف استامینوفن PAGEREF _Toc249370709 \h 151-2-2- کاربرد های استامینوفن PAGEREF _Toc249370710 \h 171-2-3- نام آیوپاک PAGEREF _Toc249370711 \h 181-2-4- اشکال دارویی استامینوفن PAGEREF _Toc249370713 \h 181-2-5- مکانیسم اثر استامینوفن PAGEREF _Toc249370714 \h 181-2-7- عوارض جانبی استامینوفن PAGEREF _Toc249370715 \h 191-3- کبد PAGEREF _Toc249370716 \h 191-3-1- کبد و سم زدایی PAGEREF _Toc249370717 \h 201-3-2- نقش کبد در دفع PAGEREF _Toc249370718 \h 211-3-3- آمینو ترانسفراز ها PAGEREF _Toc249370719 \h 211-3-3-1- چه داروهایی باعث ایجاد سطح غیرطبیعی آمینوترانسفرازها می گردند PAGEREF _Toc249370720 \h 231-3-3-2- سایر آنزیم های کبدی چگونه هستند PAGEREF _Toc249370721 \h 241-3-3-3- موارد سطح غیر طبیعی آنزیم های کبدی چه هستند PAGEREF _Toc249370722 \h 241-3-4- بیماری های کبد PAGEREF _Toc249370723 \h 261-3-4-1- نکروز کبدی ماسیو و مفرط PAGEREF _Toc249370724 \h 261-3-4-2- بیماری کبدی القا شده توسط دارو و توکسین PAGEREF _Toc249370725 \h 271-5- پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc249370726 \h 28فصل دوم: روش تحقیق2-1- مواد و و وسایل و ترکیبات شیمیائی مصرفی PAGEREF _Toc249370729 \h 342-2- دستگاه ها، لوازم و تجهیزات غیر مصرفی PAGEREF _Toc249370730 \h 372-3- روشها و مراحل اجرای آزمایش PAGEREF _Toc249370731 \h 382-3-1- نحوه انتخاب و شرایط نگهداری حیوانات مورد آزمایش PAGEREF _Toc249370732 \h 382-3-2-گروه بندی حیوانات مورد آزمایش PAGEREF _Toc249370735 \h 392-3-3- چگونگی تهیه و تجویز عصاره هیدروالکلی گیاه آرتیشو PAGEREF _Toc249370737 \h 402-3-4- طریقه گاواژ کردن حیوان PAGEREF _Toc249370739 \h 412-3-5- القاء مسمومیت توسط استامینوفن در موش های صحرایی PAGEREF _Toc249370741 \h 422-3-6- خون گیری PAGEREF _Toc249370742 \h 432-3-7- روش تهیه ی سرم PAGEREF _Toc249370744 \h 442-3-8- تست های آزمایشگاهی بر روی نمونه های سرم خون PAGEREF _Toc249370746 \h 442-3-8-1- اندازه گیری آنزیم های آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) و آسپارتات آمینو ترانسفراز(AST) PAGEREF _Toc249370747 \h 442-3-9- روش های تجزیه وتحلیل و محاسبه آماری PAGEREF _Toc249370748 \h 45فصل سوم: نتایج3-1- مقایسه نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) در گروه های مورد بررسی PAGEREF _Toc249370751 \h 473-2- مقایسه نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST) در گروه های مورد بررسی PAGEREF _Toc249370759 \h 553-3- مقایسه نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آلکالن فسفاتاز (ALP) در گروه های مورد بررسی PAGEREF _Toc249370768 \h 63فصل چهارم: بحث و نتیجه گیری نتیجه گیری PAGEREF _Toc249370779 \h 80پیشنهادها PAGEREF _Toc249370780 \h 80منابع و مآخذ
منابع فارسی PAGEREF _Toc249370781 \h 82منابع انگلیسی84ABSTRACT PAGEREF _Toc249370782 \h 93
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 3-1 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) PAGEREF _Toc249370752 \h 48جدول 3-2 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) PAGEREF _Toc249370754 \h 49جدول 3-3 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز ALT)................................................51
جدول 3-4 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) PAGEREF _Toc249370757 \h 53جدول 3-5 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST) PAGEREF _Toc249370760 \h 55جدول 3-6 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST) PAGEREF _Toc249370762 \h 57جدول 3-7 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST) PAGEREF _Toc249370764 \h 59جدول 3-8 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST) PAGEREF _Toc249370766 \h 61جدول 3-9 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آلکالن فسفاتاز (ALP) PAGEREF _Toc249370769 \h 63جدول 3-10 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آلکالن فسفاتاز (ALP) PAGEREF _Toc249370771 \h 65جدول 3-11 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آلکالن فسفاتاز (ALP) PAGEREF _Toc249370773 \h 67جدول 3-12مقایسه میانگین غلظت آنزیم آلکالن فسفاتاز (ALP) PAGEREF _Toc249370775 \h 69فهرست نمودار ها
عنوان صفحه
نمودار3-1- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) PAGEREF _Toc249370753 \h 48نمودار 3-2- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) PAGEREF _Toc249370755 \h 50نمودار 3-3- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) PAGEREF _Toc249370756 \h 52نمودار3-4- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) PAGEREF _Toc249370758 \h 54نمودار 3-5- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST) PAGEREF _Toc249370761 \h 56نمودار 3-6- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST) PAGEREF _Toc249370763 \h 58نمودار 3-7- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST) PAGEREF _Toc249370765 \h 60نمودار 3-8- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آسپارتات آمینو ترانسفراز (AST) PAGEREF _Toc249370767 \h 62نمودار 3-9- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آلکالن فسفاتاز (ALP) PAGEREF _Toc249370770 \h 64نمودار 3-10- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آلکالن فسفاتاز (ALP) PAGEREF _Toc249370772 \h 66نمودار 3-11- نتایج مربوط به میانگین غلظت آنزیم آلکالن فسفاتاز (ALP) PAGEREF _Toc249370774 \h 68نمودار 3-12 مقایسه میانگین غلظت آنزیم آلکالن فسفاتاز (ALP) PAGEREF _Toc249370776 \h 70فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل (1-1) گیاه آرتیشو(کنگر فرنگی) PAGEREF _Toc248699372 \h 7
شکل (1-2) ساختار شیمیایی پاراستامول PAGEREF _Toc248699390 \h 18شکل (2-1)محل نگهداری حیوانات38
شکل (2-2) روش وزن کردن رت ها40شکل (2-3) دستگاه روتاری41شکل (2-4) روش تجویز دارو به صورت گاواژ42شکل (2-5) نحوه خون گیری مستقیم از قلب موش های صحرایی43شکل (2-6) سانتریفیوژ...44بررسی اثر عصاره آرتیشو در مسمومیت کبدی حاد ناشی از استامینوفن
در موش صحرایی نر نژاد ویستار
بهوسیلهی: فاطمه شیری گرکانی
چکیده
استامینوفن یک داروی متداول ضد درد و تب است که در دوزهای بالا منجر به نکروز کبدی و کلیوی در انسان و حیوان می گردد. آرتیشو گیاهی با ترکیبات فلاونوئیدی، آلکالوئیدی و خواص آنتی اکسیدانی است. در تحقیق حاضر اثر محافظت کبدی عصاره هیدروالکلی گیاه آرتیشو در مسمومیت حاد کبدی ناشی از استامینوفن مورد بررسی قرار گرفته است.
48 سر موش صحرایی نر از نژاد ویستار به طور تصادفی در 6 گروه تقسیم شدند شامل: کنترل، گروه دریافت کننده استامینوفن(mg/kg 700)، گروه های دریافت کننده استامینوفن(mg/kg 700)+عصاره آرتیشو با دوز(600,800,1000mg/kg)، و گروه دریافت کننده آرتیشو با دوز (mg/kg 1000). دارو و عصاره به شکل دهانی تجویز گردیدند. بعد از 24 ساعت نمونه گیری انجام شد و با روش کالریمتریک میزان آنزیم های ALT وAST وALP سنجیده شد. در پایان داده ها با نرم افزار spss ویرایش 18 و تست آماری توکی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
نتایج نشان دهنده افزایش معنی دار آنزیم های ALT،AST و ALP (p≤0.001)در گروه دریافت کننده استامینوفن می باشد. به طوری که این پارامترها در گروه های دریافت کننده عصاره کاهش یافت.
نتیجه گیری: مصرف آرتیشو می تواند اثرات سمی استامینوفن را بر آنزیم های کبدی کاهش دهد.
کلمات کلیدی: استامینوفن، آرتیشو، کبد، موش صحراییمقدمهنارسایی حاد کبد در اثر عوامل متعددی از جمله هپاتیت های ویروسی، آسیب های توکسیک ناشی از سموم و داروها و همچنین ایسکمی ایجاد می شود. کبد اولین سد دفاعی بدن را در برابر آسیب ناشی از مواد بیولوژیک برون زاد تشکیل می دهد که خود ممکن است به نکروز سلول های کبدی بیانجامد. در آسیب های توکسیک کبد، استرس های اکسیداتیو نقشی اساسی را بر عهده دارند.
کبد مکان استراتژیک وصول مواد غذایی جذب شده و همچنین مولکول های جذب شده مضر، داروها و سم باکتری ها می باشد (65). به طور کلی کبد اعمال حیاتی مهمی همچون سم زدایی، سوخت و ساز کربوهیدرات ها، ترشح صفرا، سنتز فیبرینوژن و پروترومبین پلاسما، تنظیم گلوکز و چربی خون و... را به عهده دارد و مخزن موادی مثل گلوکز(به صورت گلیکوژن)، چربی، ویتامین ها و آهن می باشد.
همان طور که عنوان شد یکی از مهم ترین اعمال کبد علاوه بر سوخت و ساز مواد مختلف، سم زدایی مواد آلوده کننده محیطی و داروهای شیمیایی می باشد. در اکثر موارد در طی عمل سم زدایی، فعال سازی متابولیکی توسط آنزیم های سیتوکروم P450 میکروزوم های کبدی باعث ایجاد متابولیت های سمی و فعال می‌شود که این می تواند موجب آسیب بافت های مختلف از جمله کبد شود. تیواستامید، تتراکلریدکربن، اتانول و استامینوفن از جمله موادی هستند که بعد از ورود به بدن توسط آنزیم های سیستم سم زدایی سیتوکروم P450 متابولیزه می شود.
آمینو ترانسفراز ها معرفی برای سلامت کبد به شمار می آیند. آلانین آمینو ترانسفراز اساسا در کبد یافت می شود ولی آسپارتات آمینو ترانسفراز علاوه بر کبد در بافت های دیگر نیز یافت می شوند. بنابراین جزء نشانگرهای کمتر اختصاصی کبد به شمار می روند (96). همچنین مقدار آلکالن فسفاتاز سرم، در بچه های در حال رشد و در دوران بارداری و به طور پاتولوژیک در ضایعات استخوانی و کبدی افزایش می یابد.
حال با توجه به عوارض جانبی داروهای شیمیایی بر روی بعضی از بافت های بدن به خصوص کبد، مسئله بازگشت به استفاده از داروهای گیاهی و طبیعی مد نظر قرار گرفته است.
در این تحقیق از عصاره هیدروالکلی گیاه آرتیشوCynara scolymus L.)) جهت جلوگیری از ضایعات ناشی از استامینوفن استفاده شده است، در طب سنتی از این گیاه برای درمان برخی اختلالات مانند: دیابت، آترواسکلروز و اختلالات کبدی استفاده می شود. مطالعات آزمایشگاهی انجام شده روی این گیاه نشان داده است که این گیاه دارای اثرات آنتی اکسیدانی، محافظت کبدی و.. می باشد. بنابراین در این تحقیق اثرات حفاظت کبدی گیاه آرتیشو در برابر مسمومیت ناشی از استامینوفن مورد بررسی قرار می گیرد.
هدف منبع علمی مقاله
هدف از منبع علمی مقاله حاضر بررسی اثر محافظت کبدی گیاه آرتیشو بر میزان فعالیت آنزیم های ALT ، AST و ALP می باشد.

فصل اولکلیات24120004158160
معرفی گیاه آرتیشو یا کنگر فرنگی1-1-1- تاریخچهکنگر فرنگی یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی جهان است که در طول هزاران سال کشت می شده است این گیاه چند ساله بومی جنوب اروپا، مدیترانه و شمال آفریقا و جزایر قناری است. این گیاه اولین بار در یونان و روم باستان و در قرن هجدهم در فرانسه شناخته شده و توسط سیاحان فرانسوی و اسپانیایی به قاره امریکا نیز برده شد. پزشکان باستان از کنگر فرنگی به عنوان داروی مدر، پایین آورنده کلسترول، محرک کبدی و رفع مشکلات کبدی و گوارشی استفاده می کردند. همچنین این گیاه در اعصار گذشته به صورت پودر شده برای برطرف کردن بوی بد بدن بین مردم محبوبیت داشته است(41،50،58،82).
1-1-2- گیاه شناسی1-1-2-1- نام های مختلف گیاه آرتیشولاتین: C.cardanculus Var. Sativa یا Cynara scolymus L.آلمانی:Artischocke
فرانسه:Artichant, Artichant commun
انگلیسی: Globeartichoke,Artichoke, Common, ardichoke, Gardenartichoke
فارسی: کنگر فرنگی، اردشاهی، انگنار، انگینار
عربی: خرشوف(41،68)
گیاه Cynara scolymus L. گیاهی است چند ساله یا پایا، حساس به سرما، با طول عمر 4 سال که ارتفاع آن به 2 متر می رسد. دارای برگ های بسیار بزرگ متمایل به سفید به ابعاد 40×15 سانتی متر، بدون خار یا دارای دندانه های نوک تیز کوچک، سطح تحتانی برگ ها کرکینه پوش و حاوی رگبرگ های خیلی برجسته، برگ های زیرین دارای تقسیمات شانه ای، بخش های تخم مرغی و حاوی لوب های بزرگ دندانه دار، برگ های فوقانی ساده، تخم مرغی نیزه ای و دارای دندانه های نامنظم. این برگ ها دارای تقسیمات شانه ای عمیق بریده بریده بوده و رنگ آن متمایل به سفید است در سال دوم رویش از مرکز برگ های طوقه ی، ساقه ای محکم و شیاردار می روید که تقریبا ارتفاع آن تا 5/1 متر نیز می رسد این ساقه در بخش بالایی منشعب و دارای برگ های کوچکتر و بدون دمبرگ می باشد. پهنک این برگ ها منقسم و پر مانند و یا تقریبا کامل، سطح تحتانی کلیه برگ ها کرکینه پوش می باشد. کاپیتول کروی فشرده به ابعاد 7×11 سانتی متر، برگهای قاعده5×3 سانتی متر، کاملا فشرده و در انتها حاوی ضمایم پوشش تخم مرغی با نوک کند یا فرورفته و خارهای نوک تیز، گل های لوله ای به رنگ آبی متمایل به بنفش می باشد(14،41). جوانه های گل خوراکی گیاه به رنگ سبز مایل به نقره ای به ارتفاع 4-5 و عرض 5-6 فوت است. جوانه های گل از قسمت انتهایی ساقه اصلی و ساقه های جانبی گیاه بیرون می آیند و هر جوانه گل باز نشده شبیه به مخروط کاج می باشد. با 4-3 اینچ قطر، گرد و دارای جوانه های کمی کشیده(دراز)، براکته های سبز چرمی که هر یک گل هایی به رنگ آبی ارغوانی را در برگرفته اند.

شکل (1-1) گیاه آرتیشو (کنگر فرنگی)قسمت تحتانی هر براکته در واقع همان قسمت گوشتی و خوراکی گیاه است. براکته ها در اطراف یک مرکز گوشتی بوجود می آیند. جوانه های اطراف غنچه گل بعد از باز شدن تبدیل به گل های ارغوانی آبی به طول 6 اینچ می شوند(9).
1-1-2-2- انواع واریته های موجود کنگر فرنگیکنگر فرنگی دارای واریته های پرورشی یا ارقام زراعی مختلف است که غالبا جهت استفاده غذایی از ساقه و کاپیتول های آنها کشت می شوند. از جمله واریته های شناخته شده می توان به موارد زیر اشاره نمود(80).
C.scolymus var.blaue
C.scolymus var.macau
C.scolymus var.caribou
C.scolymus var.camus de bertagne
C.scolymus var.violet du midi
C.scolymus var.violet d,HyeresC.scolymus var.violet de chapeau
1-1-2-3- اندام داروییهمه قسمت های گیاه کنگر فرنگی جهت مصارف دارویی مورد استفاده قرار می گیرد اما مطالعات نشان داده است که برگ های سال اول(برگ های بسیار بزرگ و به شکل طوقه ای) و به ویژه برگ های مربوط به پایه هایی که هنوز گل نداده اند جهت مصارف دارویی بهتر می باشد(14،20،41،92).
1-1-2-4- مواد موجود در گیاه کنگر فرنگیبرگ های خشک کنگر فرنگی دارای حدود 9 تا 11 درصد آب و 12 تا 15 درصد مواد معدنی بوده و غنی از نمک های پتاسیم و منیزیم می باشد. بسیاری از ترکیبات فنولی، فلاونوییدی(1/0 تا 1 درصد) و اسیدی در کنگر فرنگی یافت شده است(50).
اسید کافئیک و استرهای اسیدکینیک-اسید کافئیک ترکیبات عمده گیاه محسوب می شوند، که از آن جمله می توان به پسودوکلروژنیک اسید، 1-کافئیل کینیک اسید، کلروژنیک اسید، 3-کافئیل کینیک اسید، 5-کافئیل کینیک اسید، 1و5 دی کافئیل کینیک اسید، 1و3-دی کافئیل کینیک اسید یا سینارین موجود در گیاه، ایزوکلروژنیک اسید که شامل 3و4 دی کافئیل کینیک اسید، 3و5-دی کافئیلکینیک اسید و بالاخره 4و5- دیکافئیل کینیک اسید می باشد، اشاره نمود(20،92). از میان ترکیبات یاد شده اسید کلروژنیک و 1و3 دی کافئیل کینیک اسید ترکیبات عمده محسوب می شوند و سایر ترکیبات بر اثر ایزومریزاسیون حین استخراج تولید می گردند. ترکیبات یاد شده نسبت به اکسیدازها و حرارت حساس بوده و به سهولت توسط این دو عامل تجزیه و از بین می روند. به دلیل غنی بودن گیاه از اکسیداز ها مهار عمل این آنزیم ها بسیار دشوار می باشد و در نتیجه چنانچه خشک کردن گیاه کنترل شده نباشد سبب از بین رفتن بخش عمده مواد خواهد شد.
اسید الکل ها بنا به نظر برخی از محققین بخش عمده ای از اثرات فارماکولوژیک این گیاه را سبب می گردند. نظیر: اسید سیتریک، اسید مالیک و اسید گلیکولیک، اسید لاکتیک، اسید سوکسینیک و اسید گلیسریک اشاره نمود(20،92).
1-1-2-5- فلاونوئیدهای موجود در کنگر فرنگیمشتقات لوتئولین، لوتئولین-7-o –گلوکوزید یا سیناروزید، لوتئولین-7-o – روتینوزید یا اسکولیموزید، لوتئیلین 4-o- گلوکوزیل7- o – روتینوزید یا سیناروتری زید فلاونوئیدهای عمده کنگر فرنگی می باشند اما در کنار این مواد، فلاونوییدهای دیگری نظیر آپی ژین، کرستین، هسپره تین، نارینجین و گلیکوزیدهای آنها در گیاه مشاهده می شوند(10،11،68،80). لاکتون های سزکویی ترپن (ماده تلخ) که بیشترین مقدار آنها در برگ های جوان مشاهده می شود دسته دیگری از ترکیبات شیمیایی کنگر فرنگی را تشکیل می دهند. سیناروپیکرینIII (عمده ترین لاکتون)، گروشیمین، دهیدروسیناروپیکرین و سیناراتری ال به این گروه از ترکیبات شیمیایی تعلق دارند(79،92).
1-1-2-5-1- خواص آنتی اکسیدانی فلاونوئیدهافلاونوئیدها خانوادهای از آنتیاکسیدان هایی هستند که در میوه ها و سبزیجات و نیز نوشیدنیهایی مانند چای یافت میشوند، فواید فیزیولوژیکی فلاونوئیدها به مقدار زیادی متوجه خواص آنتی اکسیدانی آن ها است، فلاونوئیدها ممکن است سلول ها را از خطرهای گوناگونی محافظت کنند (10،17). همراهی طولانی فلاونوئیدهای گیاهی با گونههای مختلف حیوانات و سایر موجودات زنده طی تکامل، ممکن است عامل طیف وسیعی از فعالیتهای بیوشیمیایی و داروشناسی این ترکیبات شیمیایی در پستانداران و سایر سیستمهای زیستی باشد.
بیش از 40000 فلاونوئید منحصر به فرد از نظر ساختاری در منابع گیاهی شناسایی شدند (17). فلاونوئیدها نیز دارای قوی ترین قدرت آنتی اکسیدانی در بین ترکیبات فنلی می باشند که این خاصیت نیز تحت تاثیر نوع هیدروکسیلاسیون (قرار گرفتن عوامل هیدروکسیل در موقعیت های ارتو، پارا، متا ) می باشد، همچنین قرار گرفتن ترکیبات قندی بر روی ساختار فلاونوئید ها می تواند باعث افزایش قدرت آنتی اکسیدانی آن ها شود (51).
فلاونوئیدها، ترکیباتی با وزن مولکولی کماند که در تمام گیاهان آوندی یافت میشوند، فنیل بنزو-پیرونها (فنیل کرومون ها) با ردهبندی ساختاری بر اساس هستههای سه حلقهای عادی هستند. بر اساس استخلافشان به فلاوا نولها، آنتوسیانیدینها، فلاون ها، فلاوانونها و چالکونها تقسیم بندی می شوند. مدت هاست که فلاونوئیدها به دلیل دارا بودن فعالیت های ضد التهابی، آنتی اکسیدانی، ضدحساسیت، محافظتکنندگی کبد، ضد لخته، ضد ویروس و ضد سرطانی شناخته شده است (17،12).
فلاونوئیدها در قلمرو گیاه بسیار عمومی و گسترده هستند. آنها نقش رنگدانه های گیاهی را دارند، مسئول رنگ گل ها و میوه ها می باشند. لغت فلاونوئید از لغت لاتین flavus به معنای زرد مشتق شده است و بسیاری از فلاونوئیدها دارای رنگ زرد هستند (19).
فلاونوئید ها از یک حلقه بنزنی متصل به ساختمان بنزو گاما پیرون تشکیل می شود. آنها از 3 واحد استات و یک واحد فنیل پروپان ساخته شده اند (19).
تقریباً 500 فلاونوئید به صورت آگلیکون آزاد و بقیه به صورت o یا c گلیکوزید وجود دارند. گلیکوزیدهای فلاونوئیدی معمولاً محلول در آب هستند.3گروه اصلی از آن ها بر طریق اکسیژناسیون در محل کربن 3 طبقه بندی شده اند، عبارتند از: فلاون ها، فلاونول ها و فلاونون ها (19).
1-1-2-5-2- فلاوونوئید ها معمولا به روش های زیر عمل می کنند1-فعال کردن آنزیم های آنتی اکسیدان
2-بازدارندگی اکسیداز
3-کاهش رادیکال های α-توکوفرول
4-پاکسازی مستقیم رادیکال های آزاد اکسیژن
5-کاهش استرس های اکسیداتیو ایجاد شده توسط نیتریک اکسیداز
6-افزایش ظرفیت ضد اکسیدانی، ضد اکسیدان های با وزن مولکولی کم (27).
1-1-2-6-آثار فارماکولوژیکی گیاه آرتیشو یا کنگر فرنگیاین گیاه یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی بوده که مصریان باستان برای آن ارزش بسیاری قایل بودند و برای کمک به هضم غذا از آن استفاده می شده است و حتی در اروپای قرن شانزدهم شاه و شاهزادگان از آن به عنوان غذا استفاده می کردند(37). برگ های این گیاه در طب سنتی اروپا از زمان رومیان به عنوان دیورتیک استفاده می شده و از دیگر مصارف آن در ناراحتی های کبدی و حمایت کبدی بوده است. اروپائیان این گیاه را به عنوان افزاینده صفرا، محافظت کننده کبدی، کاهنده کلسترول و ادرار آور می شناختند(64).
1-1-2-7- عوارض جانبی گیاه کنگر فرنگیدرماتیت تماسی از عوارض مهم کنگرفرنگی به حساب می آید. سیناروپیکرین و سایر لاکتون های سزکیی ترپنی، آلرژن های قدرتمند کنگر فرنگی می باشند و عصاره خالص سازی شده و فراورده های خاص این گیاه که حاوی مقادیر بیشتری از لاکتونهای مزبور هستند، پر عارضه تر از عصاره تام آن می باشند(7،11،43).
1-1-2-8- دلایل استفاده از گیاه به عنوان منابع آنتی اکسیدانگیاهان در معرض میزان زیادی از اکسیژن قرار دارند و بنابراین سرشار از سیستم های آنتی اکسیدان هستند. همچنین گیاهان محدوده وسیعی از ضد اکسیدان ها را برای انسان ها فراهم می کنند. همچنین رژیم های غنی از گیاهان همراه با کاهش خطر بیماری های وابسته به سن مانند انواع سرطان ها، دیابت، آترواسکلروز و فراموشی می باشد و در صورتی که مردم کشورهای پیشرفته میوه و سبزی بخورند سلامتی بیشتری خواهند داشت (56).
1-1-2-9- اعمال مهم آنتی اکسیدان هاباند شدن با کاتالیزورهای فلزی
تجزیه کردن پراکسیدها
کاهش غلظت اکسیژن موضعی
جلوگیری از آغاز واکنش های زنجیره ای
شکستن زنجیره واکنش با هدف جلوگیری از جداشدن هیدروژن توسط رادیکال های فعال(19،52).
1-1-2-10-رادیکال های آزاد1-1-2-10-1- استرس اکسیداتیورادیکال های آزاد و سایر (Ros) برای زندگی لازم هستند. چرا که در پیام رسانی سلولی شرکت می کنند و عمل فاگوسیتوزی آن ها جهت از بین بردن باکتری ها لازم است. به علاوه با توجه به عملکردهای لازم و کنترل شده، Ros در تمام موجودات هوازی نیز به عنوان پیامد تنفس میتوکندریایی که اکسیژن را در فرآیند تولید ATP از طریق همراه کردن انتقال الکترون و فسفریله کردن اکسیداتیو مصرف می‌کند، تولید می‌شود(17).
محصولات غیر ضروری ROS، یعنی اکسیداتیو می تواند به وسیله فاکتور های برون زاد نظیر داروها و سم‌های محیطی القا شود (11).
استرس اکسیداتیو به طور بلقوه برای سلول ها مضر بوده وROS در علت شناسی و پیشرفت بسیاری از فرآیند های بیماری مانند سرطان درگیر هستند. هرچند مکانیسم های اکسیداتیو که ROS را جمع آوری می کنند، به وسیله سیستم های آنزیمی اکسیداتیو با وزن مولکولی کم، اندام را از آثار مخرب استرس اکسیداتیو محافظت می کند. در شرایط طبیعی این سیستم های دفاعی آنتی اکسیدانی قادر هستند کهROS را سمیّت زدایی کنند و ماکرومولکول های سلولی و اندامک ها را از تخریب محافظت کنند. اگرچه تحت شرایط اکسیداتیوی بیش از حد، آنتی اکسیدان های سلولی کاهش می یابند وROS می تواند ترکیبات سلولی را تخریب و با فعالیت های بحرانی سلولی تداخل ایجاد کند (2،17).
زمانی که تعادل حیاتی بین نسل رادیکال آزاد و دفاع آنتی اکسیدانی نامطلوب شود. میتواند منجر به آسیب اکسیداتیو شود، این آسیب اکسیداتیو می تواند توسط سیستم های دفاعی endogenous مانند: کاتالاز، سوپراکسیددسموتاز، سیستم گلوتاتیون پراکسیداز، امّا این سیستم ها کاملاً کار آمد نیستند (17،45).
اگرچه پاتوژنز فیبروزیس کبدی کاملاً مشخص نشده است اما بدون شک نمونه های واکنشگر اکسیژن نقش مهمی در تغیرات پاتولوژی کبد دارند (45).
1-2- استامینوفن1-2-1- تاریخچه کشف استامینوفندر قرون وسطی ترکیبات موجود در پوست درخت بید سفید (گروهی از مواد شیمیایی به نام سالیسینات، که بعدها به تکامل و ظهور آسپرین منجر شدند) و همچنین ترکیبات موجود در پوست درخت اوکالیپتوس بعنوان مواد کاهنده حرارت شناخته می‌شدند(49). پوست درخت اوکالیپتوس در ساخت گنه‌گنه برای درمان مالاریا به کار رفت که خود گنه‌گنه خاصیت کاهش سطح حرارت بدن را داراست. تلاش‌ها برای پالایش و جداسازی اسید سالیسیلیک و سالیسیلین تا اواخر قرن نوزدهم میلادی ادامه داشت تا اینکه فیلکس هوفمان(57) شیمیدان شرکت آلمانی بایر، این تلاش‌ها را به سرانجام رساند. چهل سال پیش از هوفمان، فریدریک گیرهارد دانشمند و شیمیدان فرانسوی این کار را کرده بود ولی به‌دلیل اینکه گمان می‌برد جداسازی این مواد از یکدیگر امکان‌پذیر نمی‌باشد از ادامه کار منصرف شد. هنگامی که در دهه هشتاد قرن نوزدهم درختان اوکالیپتوس کم‌یاب شدند جستجو برای یافتن جایگزین آغاز شد. در سال ۱۸۸۶ پروفسور أدولف کوسمال در دانشگاه استراسبورگ در حال مطالعه بر روی تاثیرات ماده ضدانگل نفتالین بود، هنگامی که نفتالین موجود در آزمایشگاه تمام شد دو تن از همکاران جوانش به نام‌های أرنولد کان و پل هپ برای تهیه نفتالین به داروخانه رفتند لیکن داروساز به اشتباه اسیتانیلید را به جای نفتالین به آنها فروخت. آنان پس از مطالعه، از اثرات کاهنده حرارت اسیتانیلید شگفت‌زده شدند و به لطف اشتباه داروساز، خواص کاهنده حرارت استانیلید کشف گردید. اما خواص ضددرد اسیتانیلید، سال‌های زیادی پس از این ماجرا کشف شد. اسیتانیلید در واقع پدر پاراستامول و فیناسیتین است. دکتر هپ برادری داشت که در شرکت کوچکی که تولیدکننده اسیتانیلید بود، فعالیت می‌کرد. او به دکتر هپ پیشنهاد داد این یافته جدید را برای رقابت با سایر کاهنده‌های حرارت موجود، مانند اسید سالیسیلیک، روانه بازار کند. پس از آن اسیتانیلید با نام تجاری آنتیفیبرین وارد بازار شد. در پایان سال ۱۸۸۰ پارانیتروفینول با قیمتی ارزان‌تر از اسیتانیلید وارد بازار شد(57). کارل دویسبورگ مسئول تحقیقات در شرکت بایرن که به نام شرکت فردریک بایر و شرکاء معروف بود، از کارکنان بخش پارانیتروفینول خواست تا کاربرد مفیدی برای این محصول بیابند(57). اسکار هینزبرگ به تبدیل این ماده به اسیتوفینیتیدین می‌اندیشید. ایده اولیه ساخت این ماده جدید تنها براساس اهدافی تجاری بود لیکن بخت با آنها یار بود و آزمایش‌ها نشان داد که این ماده از آنتیفیبرین قوی بوده و عوارض جانبی کمتری دارد، لذا دویسبورگ تصمیم به به فروش این ماده با نام تجاری فیناسیتین گرفت. پیش از آن و در سال ۱۸۷۸ هارمون نورثروپ مورسه برای اولین بار پاراستامول را از طریق اکسایش و کاهش پارانیتروفینول با قلع در اسید استیک خلق کرد. با اینحال پاراستامول تا سال ۱۸۹۳ در درمان‌های پزشکی به کار نرفت تا اینکه در همان سال پاراستامول در نمونه‌های ادراری افرادی که فیناسیتین استفاده کرده‌بودند مشاهده گشت. شیمیدانان آن را روی ترکیبی سفیدرنگ و بلورین متمرکز کردند(57). در سال ۱۸۹۹ کشف شد که پاراستامول متابولیت اسیتانیلید است اما این اکتشاف نادیده گرفته شد. در سال ۱۹۴۶ به موسسه تحقیقات مسکن‌ها و داروهای آرام‌بخش، بودجه‌ای به منظور مطالعه روی مشکلات مرتبط با مسکن‌ها، از سوی مقامات نیویورک اختصاص داده شد و برنارد برودی و جولیوس اکسلرود برای بررسی علل ظهور میتوهموگلوبین، که در واقع حالتی است که خون توانایی حمل اکسیژن را از دست داده و ممکن است به فوت بیمار منجر شود، تعیین شدند. در سال ۱۹۴۸ برودی و اکسلرود متوهمگلوبینمیا را به مصرف اسیتانیلید ربط دادند و تاکید کردند تاثیرات مسکن استانیلید به دلیل متابولیت فعال آن یعنی پاراستامول است. آنان تاکید کردند حال که پاراستامول تاثیرات منفی اسیتانیلید را ندارد باید جایگزین آن شود(57).
1-2-2- کاربرد های استامینوفناستامینوفن (Acetaminophen) یا پاراستامول (Paracetamol) جزئ از داروهای مسکن می باشد که در تسکین دردهای ملایم تا متوسط و به عنوان ضدتب استفاده می‌شود. در صورتی که پاراستامول، که به همراه ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی(53) استفاده شود، می‌تواند در درمان دردهای شدید نیز موثر باشد. استامینوفن معمولاً در بیشتر نسخه‌های تجویز شده، برای درمان سرماخوردگی و آنفلوآنزا به‌کار می‌رود. مصرف بسیار بیش از حد آن می‎تواند به مسمویت کبدی منجر شود. مهم‌ترین علت نارسایی برق‌آسای کبد در غرب، مسمومیت‌های ناشی از پاراستامول است. این دارو عامل اصلی بسیاری از زیاده‌روی در مصرف‌ها(49)در ایالات متحده، انگلستان، نیوزلند و استرالیا است(53،63) مشروبات الکلی خطر مسمویت با پاراستامول را افزایش می‌دهند.
1-2-3- نام آیوپاک1820545466090 N-(۴-hydroxyphenyl)acetamide(74)

 برای دانلود فایل کامل به سایت منبع مراجعه کنید  : elmname.com

یا برای دیدن قسمت های دیگر این موضوع در سایت ما کلمه کلیدی را وارد کنید :

 

شکل(1-2) ساختار شیمیایی پاراستامول1-2-4- اشکال دارویی استامینوفنPediatric Drops 100 mg/ml
Oral Solution 120 mg/5 ml
Pediatric Suppository 125 mg
Oral Suspension 120 mg / 5 ml
Suppository 325 mg
Tablet 325 mg, 500 mg
Film coated Tablet Acetaminophen 300 mg + Codeine Phosphate 20 mg
1-2-5- مکانیسم اثر استامینوفناین دارو با مهار ساخته شدن پروستاگلاندین ها موجب کاهش تب و کاهش شدت درد میگردد(6).1-2-6- فارماکوکینتیک استامینوفن
جذب استامینوفن از راه خوراکی سریع و کامل و از راه رکتال متغیر می باشد. بطور وسیعی (95%-90%) در کبد متابولیزه شده و دفع دارو و متابولیت های آن عمدتاً از راه ادرار صورت می گیرد. نیمه عمر دارو 4-1 ساعت و زمان لازم برای رسیدن به اوج اثر 3-1 ساعت می باشد(6).1-2-7- عوارض جانبی استامینوفنبثورات پوستی، درماتیت آلرژیک، اختلالات خونی و پانکراتیت حاد از عوارض جانبی پس از مصرف طولانی میباشد. صدمات کبدی متعاقب مصرف بیش ازحد آن ایجاد می گردد مصرف طولانی مدت با مقادیر زیاد دارو موجب عوارض کلیوی نیز می شود(6).1-3- کبدکبد بزرگترین غده بدن است. وزن آن در حدود 1500-1000 گرم و در زیر دیافراگم یا میان پرده و در یک چهارم فوقانی سمت راست حفره شکمی قرار دارد. ناف کبد محل عبور سیاهرگ باب، سرخرگ کبدی و مجرای صفراوی است. عمل اصلی کبد دخالت در تنظیم متابولیسم بدن، سم زدایی، ساخت پروتئین های پلاسما، ذخیره مواد، ترشح صفرا و بسیاری اعمال دیگر می باشد. کبد توسط کپسولی از جنس بافت همبند متراکم (کپسول گلیسون) احاطه شده که استطاله هایی از آن به داخل پارانشیم کبد نفوذ کرده و آن را به لوبول هایی چند وجهی تقسیم می کند، داربست کبد از بافت همبند رتیکولار می باشد (8).
1-3-1- کبد و سم زداییکبد هم به عنوان یک دروازه بان با محدود کردن ورود پیش ماده ی سمی به درون جریان خون ایفای نقش می کند و هم به عنوان یک مصرف کننده ی زباله با توانایی دفع محصولات متابولیسمی سمی تولید شده در بخش های دیگر بدن و تبدیل آنها به فرم های شیمیایی که می تواند دفع شود برخلاف همه اندام های دیگر بخش اعظم خون وارد شده به درون کبد خون سیاهرگی می باشد و از طریق سیاهرگ پورتال منشاء گرفته از بخش های گوارشی پشتیبانی می شود(65). به عبارتی، کبد مکان استراتژیک وصول مواد غذایی جذب شده و همچنین مولکول های جذب شده مضر، داروها و سم های باکتری ها می باشد فعالیت دفع این مولکوها بوسیله سلول های کبدی First- PASS نامیده می شود(65).
کبد برای برداشت و متابولیسم و سم زدایی پیش ماده های درون ورید پورتال دو مرحله را انجام می دهد. مرحله اول فیزیکی می باشد. خون وارد شده به درون کبد بوسیله ی سلول های ماکروفاژ صاف می شوند.
این سلول های فاگوسیتوز کننده نقش مهمی در صاف کردن باکتری های خون پورتال دارند(65).
مرحله دوم بیوشیمیایی می باشد. هپاتوسیت ها دارای میزان زیادی از آنزیم هایی هستند که هم اندوتوکسین و هم اگزوتوکسین ها را متابولیسم کرده و تغییر می دهند. این واکنش ها در 2سطح انجام می گیرد.
واکنشهای فازI: اکسیداسیون، هیدرولیز و دیگر واکنش های کاتالیز با کمک آنزیم سیتوکروم P450.
واکنش های فاز:II که محصولات بدست آمده با دیگر مولکول ها از قبیل گلوکورونیک اسید سولفات و آمینو اسیدها در می آمیزند تا دفع آنها را آسان کند. سپس محصولات این واکنش ها یا به درون صفرا بر می گردند یا به جریان خون، تا بوسیله ی کلیه دفع شوند (65).
1-3-2- نقش کبد در دفع
کلیه ها نقش مهمی را در دفع کاتابولیت های محلول در آب دارند. اما تنها کاتابولیت های کوچک محلول در آب بوسیله ی روند فیلتراسیون گلومرولی دفع می شوند و کاتابولیت های بزرگ محلول در آب و مولکول های متصل به پروتئین های پلاسما شامل متابولیت های چربی دوست و هورمون های استروئیدی و مواد سخت نمی توانند بوسیله ی شبکه گلومرولی فیلتر شوند ولی انباشته شدن این پیش ماده برای بدن مضر می باشد و باید راهی برای دفع آنها موجود باشد(65).
مکانسیم دفع این مواد درون کبد وجود دارد که این مواد را به درون صفرا دفع کند هپاتوسیت ها پیوسته این مواد را به وسیله ی ناقل های غشایی می گیرند و در سطح میکروزمال و در سیتوزول متابولیزم می شوند. نهایتاً پیش ماده های انتخاب شده برای دفع به صفرا از میان کانال های غشایی هپاتوسیت به وسیله ی یک سری از ناقلهای دیگر عبور می کند (3).
1-3-3- آمینو ترانسفراز هااولین گام در تشخیص آسیب کبدی انجام آزمایش ساده خون است که حضور آنزیم های کبدی مشخص را نشان می دهد. تحت شرایط عادی این آنزیم ها درون سلول های کبدی وجود دارند اما زمانی که کبد آسیب می بیند این آنزیم ها وارد جریان خون می شوند.
حساس ترین و پر مصرف ترین آنزیم های تشخیصی کبد، آمینوترانسفرازها هستند. آن ها آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) و آلانین آمینوترانسفراز (ALT) هستند. این آنزیم ها بطور معمول داخل سلول های کبدی قرار دارند زمانی که کبد دچار آسیب می شود سلول های کبدی آنزیم ها را وارد جریان خون می کنند، بالارفتن سطح آنزیم ها در خون نشانه آسیب کبدی است. آمینوترانسفرازها باعث کاتالیز واکنش های شیمیایی در سلول ها می شوند که در آن گروه آمین از یک مولکول دهنده به مولکول گیرنده منتقل می گردد. به همین دلیل به آن ها آمینوترانسفراز گفته می شود. واژه های پزشکی در خصوص این آنزیم ها می تواند گاهی گیج کننده باشد. نام دیگر آمینوترانسفرازها، ترانس آمیناز است. آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) نیز به نام ترانس آمینازاگزالواستیک سرم (SGOT) نیز نامیده می شود و آلانین آمینوترانسنفراز (ALT) نیز به نام ترانس آمینازپیرویک گلوتامیک سرم (SGPT) مشهور است (33،73،76،94).
بالاترین میزان ALT و AST به علت مرگ گسترده سلول های کبدی ایجاد می گردد. این حالت در شرایطی مانند هپاتیتA ویروسی حاد یا B و آسیب کبدی مشخص بر اثر سمیت ناشی از دوز بیش از حد استامینوفن، ایجاد می شود. این حالت هم چنین در زمانی بوجود می آید که کبد بخاطر عدم حضور اکسیژن و مواد غذایی دچار شوک طولانی مدت می گردد. سطح سرمی ALT و AST در چنین شرایطی از ۱۰برابر حالت عادی تا هزاران واحد در لیتر متغیر است. سطح ALT و AST در چنین شرایطی معمولاً بین ۲برابر حالت عادی تا چند صد واحد در لیتر متغیر است. معمول ترین حالت افزایش خفیف تا متوسط آنزیم های کبدی، کبد چرب است. ALT به عنوان یک آنزیم اختصاصی کبد فقط در بیماری های کبدی افزایش می یابد. ولی سطح AST همانطور که در آسیب های پارانشیم کبدی افزایش می یابد، در صدمات قلبی یا ماهیچه ای نیز افزایش پیدا می کند.
اندازه گیری همزمان AST وALT برای تشخیص آسیب های قلبی و ماهیچه ای از آسیب های کبدی استفاده می شود (33،73،76،94).
1-3-3-1- چه داروهایی باعث ایجاد سطح غیرطبیعی آمینوترانسفرازها می گردندگروهی از داروها که می توانند باعث ایجاد سطح غیرطبیعی آنزیم ها گردند شامل موارد زیر هستند:
داروهایی که برای کاهش درد استفاده می شوند مانند آسپرین، استامینوفن، ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و فنیل بوتازون
- داروهای ضد صرع شامل فنی توئین، والپروئید اسید، کاربامازپین و فنوباربیتال.
- آنتی بیوتیک هایی مانند تتراسایکلین ها، سولفونامیدها، ایزونیازید(INH)، سولفا متوکسازول، تری متوپریم، نیتروفورانتوئین و …
- داروهای پایین آورنده کلسترول شامل استاتین ها( Lipitor ,Pravachol ,Mevacorو…) و نیاسین
- داروهای ضد افسردگی شامل سه حلقه ای ها (1،21،22).
1-3-3-2- سایر آنزیم های کبدی چگونه هستندجدا از آنزیم های AST وALT سایر آنزیم ها شامل آلکالین فسفاتاز، 5-نوکلئوتیداز و گاماگلوتامیل ترانس پپتیداز (GGT) هستند که اغلب به منظور تشخیص بیماری های کبدی ارزیابی می شوند.
ما توجه و دقت خود را به آنزیم های AST وALT محدود نموده ایم زیرا این آنزیم ها از نظر بیوشیمیایی به یکدیگر وابسته بوده و بسیار مهم هستند. این دو آنزیم در رده مهمترین آنزیم های کبدی قرار گرفته اند (1،21،22).
1-3-3-3- موارد سطح غیر طبیعی آنزیم های کبدی چه هستندنادرترین دلایل ایجاد سطح غیر طبیعی آنزیم های کبدی در ایالات متحده آمریکا شامل هپاتیتB مزمن، هماکروماتوزیس، بیماری ویلسون، کمبود Alpha-1-antitrypsin، بیماری سلیاک، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو و التهاب هپاتیت اتوایمون است (1،21،22).
هپاتیتB می تواند باعث ایجاد بیماری کبدی مزمن با تغییر غیر طبیعی مداوم در آنزیم های کبدی گردد، اگر چه این حالت به اندازه هپاتیت C معمول و شایع نیست (1،21،22)..هماکروماتوزیس اختلالی ژنتیکی است که در آن جذب بیش از حد آهن اتفاق می افتد و همین امر منجر به تجمع آهن در کبد، التهاب، زخم و اسکار کبد می گردد. بیماری ویلسون ؛ بیماری ارثی بوده که به دلیل تجمع بیش از حد مس در بافت‌های مختلف از قبیل کبد و مغز ایجاد می شود. وجود مس در کبد می تواند منجر به التهاب مزمن کبد شده در حالی که تجمع این عنصر در مغز منجر به مشکلات روانی و حرکتی می شود. کمبود آلفا1 آنتی تریپسین اختلالی ارثی بوده که در آن کمبود گلیکوپروتین (مجموعه پروتئین کربوهیدرات) که آلفا1 آنتی تریپسین نامیده می شود منجر به بیماری ریوی مزمن(آمفیزم) و بیماری کبدی می گردد. التهاب کبد خود ایمنی در نتیجه آسیب کبدی ایجاد می شود که به دلیل آنتی بادی های خود بدن و حمله آن به کبد صورت می پذیرد (1،21،22).
بیماری سلیاک بیماری مربوط به روده کوچک است که در آن بیمار به گلوتن حساسیت داشته و همین امر باعث ایجاد گاز، نفخ، اسهال و در موارد پیشرفته باعث سوء تغذیه می گردد. بیماران مبتلا به این بیماری هم چنین می توانند دارای سطوح غیرطبیعی آنزیم های ALT و AST در خونشان باشند. بیماری کرون و کولیت اولسراتیو در نتیجه التهاب مزمن روده ها ایجاد می گردد. در این بیماران التهاب کبد یا مجاری صفراوی نیز می تواند ایجاد گردد که در نتیجه آن آزمایش های کبدی غیر طبیعی می شوند(1،21،22).
1-3-4- بیماری‌های کبدسطح غیر طبیعی آنزیم ها بندرت می تواند یکی از نشانه های سرطان کبد باشد. سرطانی که از سلول های کبدی ایجاد می شود کارسینومای سلول های کبدی یا هپاتوما نامیده می شود . سرطانی که از سایر اندام ها(همانند کولون، پانکراس، معده و…) به کبد پخش می شود متاستاز بدخیم نامیده می شود(3).
1-3-4-1- نکروز کبدی ماسیو و مفرطداروها و مواد شیمیایی گوناگونی مسئول 25 تا 30درصد موارد هستند که به صورت هپاتوتوکسین های مستقیم دو یا با شعله ور شدن واکنشهای التهابی ایدیوسنکراتیک ، عمل می کنند. استامینوفن ( دوزهای کشنده ) ایزونیازید، ضد افسردگی ها ( بخصوص مهار کنندگان منو آمین اکسیداز ) هالوتان ، متیل دو پا ، و مایکو توکسینهای قارچ ، به طور عمده مسئول شناخته شده اند . خوشبختانه نکروز ماسیو کبدی ناشی از گرمازدگی نادر است. دیگر علل شامل انسداد وریدهای کبدی، بیماری ویلسون، سندرم های استئاتوز میکرووزیکولار ( مثال : کبد چرب بارداری) ارتشاح بدخیم ماسیو، راکتیواسیون هپاتیت مزمن B یا عفونت سوار شده HDV هپاتیت خود ایمن، می باشند (1،21،22).
در نکروز کبدی ماسیو توزیع تخریب کبدی، بی نهایت متنوع است، ممکن است تمام کبد و یا تنها مناطق راندومی گرفتار شوند. با فقدان ماسیو مواد زمینه ای، کبد ممکن است به یک اندازه کوچک 500 الی 700 گرمی برسد و تبدیل به یک عضو نرم، قرمز رنگ پوشیده از کپسول بیش از اندازه بزرگ چروکیده گردد. در مقطع نواحی نکروزه دارای ظاهر قرمز گلی و نرم همواره رنگ پذیری صفراوی لکه لکه هستند. از لحاظ میکروسکوپی، تخریب کامل هپاتوسیت ها در لوبول های مجاور تنها یک چارچوب رتیکول کلاپسه را برجای میگذارد و مجاری پورتال حفظ می شوند. به طرز شگفت آوری، ممکن است واکنش التهابی ناچیزی موجود باشد. از سوی دیگر، پس از چند روز ادامه زندگی ورود انبوه سلول های التهابی دیده می شود تا فرایند جمع و جور کردن را آغاز کنند. در این بیماری رژنراسیون منظم است و ساختار کبدی آن ناحیه به مرور زمان جایگزین می شود. در تخریب شدید تر لوبول های درهم ریخته، رژنراسیون نامنظم است و توده های نودولی سلول های کبدی را ایجاد می کند (3).
1-3-4-2- بیماری کبدی القا شده توسط دارو و توکسینبه عنوان عضو اصلی متابولیزه کننده دارو از بین برنده سموم ، کبد در معرض آسیب بالقوه از گروه وسیعی از مواد شیمیایی دارویی و محیطی قرار دارد. صدمه ممکن است در اثر موارد مذکور باشد : 1. توکسیسیته مستقیم 2. تبدیل کبدی به سم فعال 3. از طریق مکانیسم های ایمنی ، معمولا در اثر دارو یا یک متابولیت که به عنوان هاپتن تحمل می کند تا پروتئین سلولی را به ایمونوژن تبدیل کند. واکنش دارویی را میتوان به صورت واکنش قابل پیش بینی به استامینوفن ( که فناستین هم خوانده میشود ) تتراسایکلین ، عوامل آنتی نئوپلاستیک ، توکسین تتراکلرید کربن و تاحد قابل توجهی الکل ، منسوب می گردند. موارد بسیار دیگر مانند سولفونامیدها -aمتیل دوپا ، آلوپوررینول موجب واکنش های ایدیوسنکراتیک می شوند (3).
1-4- پیشینه تحقیقمصرف استامینوفن در مقادیر طبیعی عمدتا توسط مسیرهای گلوکورونیداسیون یا سولفاسیون در بافت کبد متابولیزه می گردد. استامینوفن پس از ورود به بدن بخشی از آن نیز توسط سیتوکروم P450 به متابولیت فعال ان-استیل پی- بنزوکوئین ایمن(NAPQI) تبدیل می شود که از لحاظ شیمیایی به شدت الکتروفیل می باشد و معمولا با استفاده از گلوتاتیون کنژوگه شده و بدین ترتیب باعث تخلیه ذخیره گلوتاتیون کبدی می شود. NAPQI کونژوگه شده متعاقبا در کلیه ها و روده تجزیه و به صورت اسید مرکاپتوریک و کونژوگه های سیستئین از طریق ادرار دفع می شود(60،67).
در مطالعه ای که توسط Thulstrup و همکارانش در سال 1999 مشخص گردید که در بین 123 مادر بارداری که در طی حاملگی و 30 روز قبل از حاملگی از داروی استامینوفن استفاده کرده بودند، نسبت به 1329 مادر بارداری که به عنوان کنترل این دارو را مصرف نکرده اند 3/2 برابر میزان ناهنجاری ها افزایش یافته بود، ولی آنها نتوانستند رابطه مستقیمی بین مصرف استامینوفن با ظهور ناهنجاری در نوزادان پیدا کنند(93).
مطالعات نشان داده است که گیاه کنگر فرنگی با طبیعت گرم وخشک جهت بیماری مختلف مثل مرض قند، چاقی، کهیر، آسم، سنگ کلیه، تصلب شرایین، روماتیسم و بیماریهای پوست نظیر اگزما و التهاب مفید است(7). از طرفی اثرات هیپوگلیسمیک و هیپولیپیدمیک این گیاه در مدل تجربی دیابت قندی نوع 1 گزارش شده است(18،98).
در مطالعه ای که بر روی اثرات حفاظتی گیاه آرتیشو انجام شد مشخص گردید که این گیاه دارای اثرات محافظتی در برابر استرس اکسیداتیو القا شده به وسیله واسطه های التهابی می باشد. همچنین باعث اکسیداسیون LDL در جلوگیری از آتروژنز بر روی سلول های آندوتلیال و مونوسیت ها می شود(102). در این مطالعه دیده شد که عصاره آبی و الکلی این گیاه در دوره انکوباسیون 24 ساعته، 50 میلی گرم بر میلی لیتر عصاره آبی، باعث جلوگیری از اکسیداسیون LDL در حدود 15 درصد و مقدار 50 میلی گرم بر میلی لیتر عصاره الکلی باعث جلوگیری از اکسیداسیونLDL در حدود 29 درصد با P=0/05 می شودکه به لحاظ آماری معنی دار می باشد. لذا میتوان نتیجه گرفت که عصاره گیاه آرتیشو می تواند برای درمان آترواسکلروزیس با کاهش اکسیداسیون LDL به کار رود(102).
در مطالعه ی دیگری با تجویز دوز کم از عصاره گیاه کنگر فرنگی کاهش 20 درصدی کلسترول در هپاتوسیت ها و کاهش 60 درصدی کلسترول با دوز بالای عصاره در هپاتوسیت ها با سمیت پایین و در سطح معنی داری P=0/05 گزارش شد که بلحاظ آماری معنی دار می باشد(11).
Burden و همکاران در سال 2001 در مطالعه ای روی رت ها نشان داد که دوزهای 5/3، 35و 350 میلی گرم از داروی استامینوفن در روزهای 8 تا 14 حاملگی تنها باعث تغییر طول جنین ها می گردد و بد شکلی تکاملی قابل ملاحظه ای را به دنبال ندارد(39).
کرافت و همکاران در سال1997با مطالعه ای بر روی بیمارانی که دچار دیس پپسی(سوء هضم) و یا بیماری کبدی بودند، نشان دادند با تجویز عصاره استاندارد شده این گیاه کاهش معنی داری به لحاظ آماری در نشانه های بیماری (دردشکم، تهوع، نفخ) به وجود آمد این مطالعه بر روی 417 تا 557 بیمار انجام شد و طول درمان 4 تا 6 هفته بود عوارض جانبی گزارش نشد و 95 درصد بیماران به خوبی این گیاه را تحمل کردند(66).
بر اساس مطالعات انجام شده روی 143 فرد دارای کلسترول بالا عصاره برگ کنگر فرنگی به طور معنی داری میزان کلسترول خون افراد را بهبود می بخشد. کلسترول کل میزان 18.5 درصد در گروه دارو در مقایسه با 8.6 درصد گروه دارونما کاهش یافتLDL به میزان 23 درصد در مقایسه با 6 درصد و نسبت LDL/HDL برابر با 20درصد در مقایسه با 7 درصد گروه دارونما بود(42).
در یک مطالعه ی بالینی غیر کنترل شده که بر روی 553 بیمار با ناراحتی گوارشی غیر اختصاصی(دیس پپسی) انجام شد مشخص گردید که افزایش جریان صفرا توسط کبد در درمان ناراحتی های دیس پپسی ضروری است که 320-640 میلی گرم از عصاره ی استاندارد شده این گیاه سه بار در روز باعث کاهش تهوع، درد شکم، یبوست و نفخ در 70درصد از بیماران می شود(43).
بررسی انجام شده بر روی 417 بیمار مصرف کننده از عصاره برگ کنگر فرنگی نشان دهنده تاثیر آن بر روی کبد و مجاری ترشحی صفرا بود. مطالعه ی بر روی 20 مرد دارای اختلالات متابولیکی حاد یا مزمن انجام شد که این افراد روزانه میزان 320 میلی گرم عصاره کنگر فرنگی را مصرف نمودند نتایج حاصل از اندازه گیری ترشح صفرا از طریق دئودنوم نشان دهنده افزایش 127.3 درصد ترشح بعد از 30 دقیقه، 151.5 درصد بعد از 60 دقیقه و 94.3 درصد بعد از 90 دقیقه بود که در مقایسه با گروه دارونما دارای تفاوت معنی دار بود(43).
در مطالعه ی که در شرایط in vivo انجام شد اثرات برگ های این گیاه در تحریک کبدی و محافظت کبدی گزارش شد(24،74).
در مطالعه ی کنترل شده دیگری اثرات عصاره ی گیاه کنگر فرنگی در درمان کلسترول بالا و تری گلیسرید بالا نشان داده شد در این مطالعه تجویز 900 میلی گرم تا 920/1 میلی گرم در روز باعث کاهش معنی دار در مقدار کلسترول و تری گلیسرید شد(42).
فارماکوپه گیاهان دارویی انگلستان فعالیت حفاظت کبدی این گیاه را ذکر کرده و فارماکوپه گیاهان دارویی آفریقا اثرات دیورتیک و ضدآترواسکلروزی این گیاه را به اضافه کاربرد آن برای درمان اختلالات کبدی، نفخ، اختلالات گوارشی وضد تهوع خاطرنشان کرده است(11،59).
در مطالعه ای نیز اثرات ضد میکروبی عصاره های این گیاه نشان داده شده است. هشت ماده فنولی جدا شده از محلول ان-بوتانول عصاره های این گیاه اثرات ضد میکروبی داشتند که از این میان کلروژنیک اسید، سینارین، لوتئولین-7-رتینوزید و سیناروزید باز دارنده های نسبتا قوی نسبت به فنولیک های 3 و 5- دی ا کافئوییل کینیک اسید، 4و5-دی ا کافئوییل کینیک اسید، آپی ژنین-7-روتینوزید و آپی ژنین-7-ا-بتا- دی گلوکوپیرانوزید بودند به طوری که غلظت باز دارنده این اجزاء بین 50 و 200میکروگرم در میلی لیتر بود(103).
عصاره این گیاه به عنوان منبعی از آنتی اکسیدان طبیعی در برابر آنتی اکسیدان های سنتتیک شناخته شده است. این آنتی اکسیدان ها از قبیل ویتامین c، هیدروکسینامید اسید و فلاوون ها هستند در این مطالعات فعالیت محافظتی این گیاه در موش صحرایی تایید شده است(61،72).
در مطالعه ای براثرات بازدارندگی گیاه کنگر فرنگی بر تشکیل تومورهای پوستی در موش سوری مشاهده شد که ناشی از فیتواسترول های این گیاه به نام های تاراکساسترول و فارادیول است(100). همچنین اثرات ضد درد و ضد التهاب و اثرات بر روی سمپاتوآدرنال در موش صحرایی گزارش شده است(62).
مطالعات نشان داده است که ترکیبات موجود در برگ کنگر فرنگی مانند سینارین و لوتئولین ممکن است در کاهش سنتز و میزان کلسترول خون نقش داشته باشد(64).
طبق نظر کمیسیون E آلمان میزان 6 گرم گیاه خشک یا مشابه آن (مجموعا 3بار در روز) جهت درمان بد هضمی غذا قابل مصرف می باشد(35).
در مطالعات حیوانی به عمل آمده بر روی موش صحرایی اثرات صفرا آور، پایین آورنده کلسترول و چربی خون عصاره های تام و خالص سازی شده نسبت به عصاره تام گیاه از فعالیت بسیار بالاتری برخوردار می باشند که احتمالا به غلظت بالای مشتقات مونوکافئیل کینیک نظیر اسید کلروژنیک و نئوکلروژنیک(در مقایسه با مشتقات دی کافئیل کینیک نظیر سینارین) در عصاره های خالص سازی شده مربوط است(11،20) بررسی های invivo بر روی موش های صحرایی نشان داده است که مصرف عصاره های کنگر فرنگی به صورت خوراکی قبل از تجویز تتراکلرید کربن قادر است کبد این جانوران را در مقابل آسیب ناشی از تتراکلریدکربن محافظت نماید(11،20) همچنین اثرات ترمیم کبدی برای حیواناتی که بخشی از کبد آنها برداشته شده است گزارش شده است(11،20). مطالعات انجام یافته ثابت نموده است که مصرف عصاره کنگرفرنگی می تواند تعداد سلول های دو هسته ای کبد و غلظت RNA داخل سلولی را افزایش دهد(11،20) بر اساس این مطالعات سینارین تنها ترکیبی است که فعالیت محافظت کننده سلولی و محافظت کننده کبدی برجسته ای از خود نشان می دهد(11،20) به دنبال آزمایشات فوق در مطالعات انسانی سینارین به 17 مریض با هیپرلیپوپروتئینمی فامیلی نوع IIa وIIb که غلظت چربی خون آنها تنها با رژیم غذایی ثابت نگهداشته شده بود تجویز و اثر آن بررسی شد(سینارین به مقدار 250 تا 750میلی گرم در روز و 15 دقیقه قبل از غذا تجویز گردید). بر اساس نتایج حاصل، در خلال 3 ماه بررسی، سینارین تاثیری در مقدار کلسترول و تری گلیسرید سرم نداشته است(11،20). این یافته ها از یک سو با پاره ای از مطالعات پیشین هم جهت بوده اما از سویی دیگر با سایر بررسی ها که ثابت می نماید سینارین با دوز های روزانه 60 تا 1500 میلی گرم قادر است غلظت سرمی کلسترول و تری گلیسریدها را پایین آورد در تضاد می باشد(11،20). بر پایه مطالعات برخی از محققین سینارین تنها در دوز های بالا موثر بوده و دوام اثر آن نیز نسبتا کوتاه است. از آنجایی که سینارین یک دی استر می باشد چنین به نظر می رسد که در برابر استرازهای موجود در خون و مایعات بافتی بسیار حساس بوده و هیدرولیز می شود بنابراین تجزیه سینارین توسط استرازها می تواند دوزهای بالای مورد نیاز جهت فعالیت بیولوژیک راتوضیح دهد(11،20).
نتایج اولیه نشان می دهد که سینارین کلسترول سرم را از طریق افزایش دفع صفراوی استرول ها و نیز با افزایش ترشح و تخلیه صفرا کاهش می دهد. لذا با توجه به این یافته مهم سینارین بایستی جزو ترکیبات مهم و قدرتمند کاهنده کلسترول خون باشد. اما متاسفانه چنین نبوده وعلاوه بر دوزهای بالای مورد نیاز دوره زمانی طولانی مدت نیز جهت تنظیم سوخت وساز کلسترول ضروری می باشد(55). نهایتا اگرچه سینارین به طور کلاسیک مسبب اثرات کنگرفرنگی محسوب می شود با این حال برخی از محققین مشتقات مونوکافئیل کینیک نظیر اسید کلروژنیک و اسید نئوکلروژنیک را موثر دانسته و برخی ثابت نموده اند که مخلوط اسید الکل های موجود در گیاه اثر تنظیمی بر ترشح صفرا دارند(79).

فصل دومروش تحقیق22968004372985
2-1- مواد و و وسایل و ترکیبات شیمیائی مصرفیمواد و وسایل کشور سازنده
استامینوفن خالص تهیه شده از شرکت دارو پخش تهران
گیاه آرتیشو جمع آوری شده از ارتفاعات استان مرکزی
آب مقطر ساخت ایران
سرم فیزیولوژی ساخت انستیتو سرم سازی رازی ایران
اتر ساخت شرکت Merk آلمان
الکل طبی ساخت ایران
الکل صنعتی ساخت ایران
پنبه ساخت شرکت Merk آلمان
گاز ساخت ایران
برچسب کاغذی ساخت ایران
دستکش در انواع مختلف ( کتانی، یکبار مصرف، جراحی ) ساخت ایران
ماسک ساخت ایران
روپوش آزمایشگاه ساخت ایران
موش صحرائی نر تهیه شده از مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم بیمارستان نمازی شیراز
غذای فشرده شده مخصوص موش(پلت) ساخت شرکت سهامی دام و طیور
خاک اره و تراشه چوب چسب D.P.X ساخت شرکت Merk آلمان
تیغ جراحی (اسکالپل) ساخت آلمان
دسته اسکالپل ساخت آلمان
سرسمپلر ساخت ایران
سرنگ انسولین ساخت ایران

2-2- دستگاه ها، لوازم و تجهیزات غیر مصرفیترازوی معمولی ساخت ایران
ترازوی دیجیتال مدل 26091، ساخت ژاپن، دقت هزارم گرم
کامپیوتر جهت آنالیز داده ها ساخت کره
سمپلر ساخت آلمان
قفس مخصوص نگهداری موش صحرائی با ابعاد 20 ×30 × 55 سانتی متر ساخت ایران
دستگاه شیکر ساخت آلمان
دماسنج ساخت ایران
ست تشریح ساخت آلمان
پی پت پاستور ساخت امریکا
جار مخصوص بیهوش کردن ساخت ایران
نیدل گاواژ مخصوص موش صحرایی ساخت ایران
یخچال فریزر پارس ساخت ایران
دوربین دیجیتال Canon ساخت آلمان
لوله ی آزمایش ساخت ایران
پیپت 10 میلی لیتر ساخت ایران
2-3- روشها و مراحل اجرای آزمایش2-3-1- نحوه انتخاب و شرایط نگهداری حیوانات مورد آزمایشحیوانات مورد آزمایش در این تحقیق شامل 48 سر موش صحرائی نر از نژاد ویستار می باشد که به طور کاملا تصادفی از مرکز پرورش و نگهداری حیوانات آزمایشگاهی بیمارستان نمازی شیراز تهیه، و در همان جا مورد آزمایش قرار گرفتند. جهت تغذیه حیوانات از غذای فشرده(پلت)، تهیه شده از شرکت سهامی خوراک دام و طیور استفاده می گردید. آب مصرفی رت ها، آب لوله کشی بوده که در ظروف پلاستیکی مخصوص آب خوری موشهای صحرایی در اختیار آنها قرار داده می شد. حیوانات مورد استفاده در قفس‌هایی از جنس ماکرولون شفاف به ابعاد 55×30×20 سانتی متر با سقف مشبک از جنس استیل نگهداری شده و کف قفسها توسط خاک اره و تراشه چوب پوشیده شدند. قابل ذکر است که تراشههای چوب موجود در قفسها هر دو روز، یکبارتعویض شده و قفسها با الکل و ساولن شستشو و ضد عفونی می شدند (2-1). درجه حرارت محیط °c2±22 و رطوبت 3±55 درصد بود و دوره نوری 12 ساعت روشنایی و دوره تاریکی 12 ساعت فراهم شد. کف اتاق و تجهیزات موجود در آن توسط ساولن ضدعفونی می شدند.

شکل (2-1)محل نگهداری حیوانات
2-3-2-گروه بندی حیوانات مورد آزمایشدر این تحقیق مجموعاً از 48 سر موش صحرایی نر بالغ از نژاد ویستار استفاده گردید که در گروه های 8 تایی گروه بندی گردیدند. موش ها قبل و بعد از آزمایش وزن شدند. شکل (2-2) نحوه وزن کردن موش های صحرایی را نشان می دهد.
حیوانات به طور کاملا تصادفی در گروه های زیر تقسیم بندی شدند :
1- گروه کنترل: در این گروه هیچ تیماری برای حیوانات انجام نمی گیرد و حیوانات فقط از آب و غذای معمولی استفاده می کنند.
2- گروه دریافت کننده استامینوفن با دوز mg/kg 700
3- گروه تجربی 1: گروه دریافت کننده استامینوفن (mg/kg 700) که عصاره گیاه آرتیشو را با دوز mg/kg600 دریافت کردند.
4- گروه تجربی 2: گروه دریافت کننده استامینوفن (mg/kg 700) که عصاره گیاه آرتیشو را با دوز mg/kg800 دریافت کردند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *